Geschiedenis van het Centraal Comité 1945


Door Joop van der Heide.

Centraal Comité Jaarverslag 1945

Foto 1

Op een paar grote vellen vergeeld rekenpapier heeft secretaris Fokke Drost een jaarverslag van 1945 gemaakt. Drost:  “Het comité werd opgericht op 17 mei 1945, als gevolg van een vergadering in het Gemeentehuis, die onder leiding stond van burgemeester A.E.Hannema en op initiatief van de heeren Jac.v.d.Meer en F.Drost was bijeengeroepen” Het verslag verhaald verder van de benoeming van een groot aantal bestuursleden, vergaderingen die werden gehouden voorafgaand aan de bevrijdingsfeesten, het oprichten van een oorlogsmonument, de oprichting van een VVV, het oprichten van een sportcommissie, overleg met de gemeente over een vast bron van inkomsten. Dat werd dus de zomerkermis en overleg ook met de vereniging 1940 – 1945.

Onder het kopje Acties van het Centraal Comité schrijft Drost:

“Het CC trad voor het eerst voor het voetlicht op den verjaardag van prins Bernhard toen het een muziekkorps door de stad liet marcheeren en luidspreker muziek op de Voorstraat’. De eerste grote actie was de organisatie van de bevrijdingsfeesten. Aanvankelijk zou dat een landelijke feestdag worden maar dat is er nooit van gekomen dus organiseerde het CC een feestweek (foto 2) rond de Koninginnedag, en die slaagde volgens Drost ‘buitengewoon’ Het CC verzorgde twee dagen dinsdag 28 en vrijdag 31 augustus met onder andere kinder spelen, loop door Harlingen concert door het Ontario regiment orkest (de Canadese bevrijders van Harlingen). De feesten van de verschillende buurten werden door het CC. Ondersteunt. “op de Schritsen stonden eenige lunapark vermakelijkheden”(foto 1). De intocht van Sinterklaas 5 december 1945 kostte 150,00 gulden inclusief boot, rondrit door de stad, ontvangst Schouwburg en bezoek aan de kleuterscholen in de stad.

Het eerste oorlogsmonument een gedenksteen krijgt ook gestalte (foto 3) . In  het verslag kunnen we lezen dat na de komst van een permanent

Foto 2

monument, Sint Joris en de Draak in het Harmenspark (foto 4) , de steen aan Franekeradeel geschonken zou kunnen worden om te “plaatsen bij Herbaijum waar vier slachtoffers door de Duitsche moordenaars werden gefusilleerd”.

Tot op de dag van vandaag is het Centraal Comité 1945 betrokken bij de Tweede Wereld Oorlog, de herdenkingen en monumenten. Maar ook bij de organisatie van feestelijkheden rond de bevrijding en anderszins op sportgebied en cultuurbeleving, en daarbij de financiële ondersteuning op die thema’s. In een veranderende maatschappij trekt het Centraal Comité 1945 zich terug van het speelveld binnen het evenementen en feestgebeuren.

Stoppen met de zomerkermis                   

Foto 3

Het huidige bestuur van de stichting merkt dat het motief uit 1945: “niet terug te verlangen naar de vooroorlogse situatie waarbij elke richting haar eigen stads­ en feestvereniging had”, weer veranderd is in dat wel te willen, want de laatste jaren zag de ene na de andere evenementenstichting het levenslicht. Ook een deel van de doelstelling: coördinatie van feesten en het culturele, sportieve en sociale leven financieel steunen, is achterhaald. De opbrengst van de kermis liep terug terwijl de organisatiekosten toenamen. Daarop werd in 2016 begonnen met het werken naar afstoten van de kermis en de werkzaamheden te beperken tot Koningsdag, de ge- en herdenkingen en de twee jaarlijkse Anton Wachter prijsuitreikingen. Het besluit viel om in 2017 de laatste zomerkermis en feestweek te organiseren.

De kosten voor de resterende zaken werden in een begroting neergelegd bij de gemeente en na verschillende bijeenkomsten werd een modus gevonden die de voortzetting van de Koningsdag, 17 april, 4 en 5 mei herdenkingen en de twee jaarlijkse Anton Wachterprijs garandeerden. Vervolgens werd in goed overleg met kermisbureau Martin Meijer en de gemeente Harlingen de organisatie van de zomerkermis overgedragen aan een goededoelenstichting, onderdeel van BenG evenementen. Dus de zomerkermis wordt vanaf 2018  door die stichting verzorgd.

Foto 4

Het huidige stichting bestuur Centraal Comité 1945 bestaat uit: Hans Burkels, voorzitter. Joop van der Heide, secretaris. Klaas Hager penningmeester en de leden de dames: Anna Marie Waar, Hilde de Jong en Joke Faber en de heer Willem visser.

Beheer Schouwburg later Trebol

Het dagelijks bestuur van het Centraal Comité 1945 tekende in juni 1967 statuten bij notaris kantoor Okkinga en Eppinga, standplaats Harlingen, die het beheer van een Sociaal Cultureel Centrum (Schouwburg) regelde. Voorzitter Gerardus Catharinus (Boy) van Raan, Was- industrieel (van Raan was eigenaar van Wasserij Van Raan), secretaris Fokke Drost, Drukker en Uitgever en penningmeester Hendrik de Vries, Administrateur Nijverheidsonderwijs, waren de ondertekenaars. De Stichting Centraal Comité 1945 exploiteert, vanaf de opening in 1971 het Sociaal Cultureel Centrum Trebol tot 1991. De ‘Skouburg’ was grondig verbouwd en een prijsvraag onder de Harlinger bevolking voor een passende naam voor het nieuwe Sociaal-Cultureel-Centrum leidde tot ‘Trebol’ een combinatie van Franeker Trekvaart en Bolwerk. Mw.M.Bekius bedacht die naam. Later bleek dat Trebol ook klaverblad in het Spaans betekend en Jan Murk de Vries schilderde een klaverblad met in de bladen de trekvaart, Bolwerk en cultuur. Dat schilderstuk bevond zich voor het linkerraam van de eerste verdieping van het gebouw aan de Zuid Oostersingel. Het was gebruikelijk dat vanwege de forse gemeentelijk inbreng, vooral financieel, een aantal raadsleden deel uit maakten van het comité. Dat waren door de tijd heen: mevrouw Mieke Souverein (wethouder PvdA) Tj.Kloosterman (PvdA), G.C.Van Raan (VVD), Sj. van der Schaar (CDA). In 1991 vindt er opnieuw een statuten wijzing plaats alsmede de splitsing van het Comité in twee stichtingen: De Stichting Sociaal Cultureel Centrum Trebol en de Stichting Centraal Comité 1945. Deze splitsing werd statutair vastgelegd op het notariskantoor Jelsma door het dagelijks CC bestuur dat bestond uit voorzitter G.C. (Boy) van Raan, secretaris TJ.Kloosterman en penningmeester J.Teeuwen. In de Trebol stichting namen een aantal andere Harlinger plaats.