Lichtende nachtwolken ook in Harlingen te zien

Lichtende nachtwolken ook in Harlingen te zien

Afgelopen nacht waren de zeldzame “lichtende nachtwolken” weer te zien boven Nederland, zo ook boven Harlingen. Als je vanaf zonsondergang richting het westen/noordwesten keek zag je een prachtig natuurverschijnsel die je alleen rond deze tijd van het jaar kunt zien.

Hoewel het eigenlijk donker hoort te zijn, zie je aan de hemel wolken die als het ware licht geven. De oplichtende wolken komen voor op ongeveer 75 tot 85 kilometer hoogte. Veel hoger dan gewone wolken, die op maximaal 20 kilometer hoogte hangen. Na zonsondergang weerkaatsen die hoge wolken nog een tijd het zonlicht.


Gewone wolken steken daar donker tegen af en kleuren na zonsondergang eerst rood en daarna donkergrijs. De lichtende nachtwolken blijven wit, geel-oranje of lichtblauw.

Het ontstaan van deze nachtwolken houdt verband met talrijke uiterst kleine deeltjes in de bovenste lagen van de atmosfeer. Dat kan bijvoorbeeld stof zijn afkomstig van meteorieten. Zulke deeltjes alleen zijn echter niet voldoende: ook is waterdamp nodig en zeer lage temperaturen tussen -90 en -145 graden Celsius. Op de deeltjes zet zich dan een laagje ijs af, net als rijp op het aardoppervlak. Door het ijs dat de deeltjes omhult, wordt zonlicht weerkaatst.

Wie de lichtende nachtwolken een tijd observeert zal zien dat de vormen relatief snel veranderen. Op de hoogte waar de wolken zich ophouden komen zeer sterke luchtstromingen voor. In horizontale richting stroomt de lucht met snelheden van gemiddeld 150 km/u en soms wel 500 tot 700 km/u. Daarmee samenhangend doen zich ook sterk dalende en stijgende luchtstromingen voor, waardoor de wolken een bijzonder turbulent aanzien krijgen. De karakteristieke golven en ribbels verdwijnen weer even snel als ze zijn gekomen.

Lichtende nachtwolken zijn niet voorspelbaar, maar het loont zeker op een heldere zomeravond na zonsondergang de moeite even naar de noordoostelijke of noordwestelijke hemel te kijken.